هوش هیجانی چیست؟

از دوران کودکی معمولا به افراد درس‌های مختلفی از جمله تاریخ، علوم و ریاضی آموزش داده می‌شود، اما آموزش‌هایی مانند شناسایی احساسات یا مقابله‌ با آن‌ها از دوران کودکی به کودکان یاد داده نمی‌شود. این مهارت‌ها می‌توانند با ارزش باشند، اما متاسفانه در نظام آموزشی تدریس نمی‌شوند. در این مقاله با هوش هیجانی یا Emotional Intelligent آشنا می‌شویم.

هوش هیجانی اصطلاحی است که روان‌شناسان برای توصیف این که چگونه افراد مختلف می‌توانند به خوبی احساسات خود را مدیریت کرده و نسبت به دیگران واکنش نشان دهند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. افرادی که از هوش هیجانی استفاده می‌کنند به مهارت‌های کمتری برای مدیریت تعارض، پاسخ به نیازهای دیگران و محافظت و مدیریت احساسات برای اینکه اخلالی در زندگی به وجود نیاید، نیاز دارند.

هوش هیجانی چیست؟

اندازه گیری هوش هیجانی موضوعی نسبتا جدید در زمینه‌ی روان‌شناسی است و برای اولین بار در اواسط دهه‌ی 80 میلادی کشف شده است. چندین مدل در زمینه‌ی هوش هیجانی در حال توسعه است، اما در این مقاله تنها به بررسی «مدل مختلط» از این شاخه‌ی روان‌شناسی که توسط روان‌شناس برجسته دنیل گلمن توسعه داده شده، خواهیم پرداخت. مدل مختلط دارای پنج مهارت مهم و کلیدی است:

خود آگاهی: این مهارت در واقع شناخت هیجان‌های خود است؛ یعنی آگاهی از احساسات خود که شامل یک ارزیابی دقیق از زمانی است که فرد در چه زمانی به چه کمک‌ها و عواطفی نیاز دارد.

خودگردانی: این مهارت به عنوان کنترل هیجان‌های خود شناخته می‌شود که باید فرد دارای مهارت کنترل و اداره هیجان‌ها، مناسب و بجا بودن آن‌ها در هر موقعیت و مدیریت هیجان‌ها باشد. در این مهارت فرد باید هیجان‌های خود را به گونه‌ای مدیریت کند که باعث ایجاد اختلاف نبوده و آرامش را در بحث و جدال‌ها حفظ کرده و همچنین از فعالیت‌های ترحم و وحشت اجتناب کند.

خود انگیزشی: این مهارت نیز در واقع برانگیختن و به هیجان آوردن خود است؛ یعنی استفاده از هیجان‌ها برای هدفی خاص، تمرکز و توجه، ایجاد انگیزه در خود و تسلط بر خویشتن و خلاقیت است. در مدل گلمن این مهارت باید شامل رضایت، کنجکاوی و توجه باشد.

همدلی: در حالی که سه مهارت قبلی در خصوص تعامل فرد با خود بود، این مهارت درباره‌ی تعامل فرد با دیگران است. در این مرحله فرد باید دارای مهارت شناخت هیجان‌های دیگران، توانایی همدلی و یگانگی با دیگران باشد.

مهارت‌های اجتماعی: این دسته شامل استفاده از همدلی و همچنین مذاکره با نیازهای دیگران است؛ در این مهارت فرد باید بتواند روابط خود با دیگران و هیجان‌های آن‌ها را تنظیم کند.

خود آگاهی

قبل از انجام هر کاری ابتدا باید احساسات خود را بشناسیم. بهبود خود آگاهی اولین قدم برای شناسایی مشکلات پیرامون هر فرد است. در زیر لیستی از مواردی که باعث بهبود مهارت خود آگاهی می‌شود آمده است:

برگه امتحانی 70سال پیش یک دانش آموز

طبق اطلاعاتی که در بالای برگه این دانش آموز آمده، چنین بر می آید که این برگ کاغذ مربوط به فردی به نام امین اعظمی فرزند فرج اله بوده که در کلاس اول دبستان دولتی فرخی سنگسر قدیم درس می خوانده است.

 

تاریخی که در برگه درج شده 12 آذرماه 1321 را نشان می دهد که مربوط به 73 سال پیش است. علاوه بر تاریخ نوبت تحصیل یعنی ثلث اول نیز در برگه درج شده است.

 

 

اینها تنها اطلاعاتی است که در این برگه قابل فهم و خواندن بود زیرا بقیه نوشته های کاغذ که مشخص نیست مشق نوشته یا برگه امتحانی بوده به خط خاصی نوشته شده و قابل فهم و رمز گشایی نبود. نوشته های برگه خطوطی است که نه تنها برای افراد امروزی نامفهوم است بلکه با ارائه این برگه به چند نفر از قدیمی های مهدیشهر آنها نیز قادر به خواندن نوع خط آن نبودند.

 

با ارائه این سند به سید علی متولیان از قدیمی ترین معلمان مکتب خانه در مهدیشهر که از سال 1328 در مکتب خانه ها درس می داده است، وی نیز فقط برخی از حروف و قسمت ها را توانست بخواند و قادر به خواندن کامل این خطوط نبود.

 

این مکتب دار قدیمی به خبرنگار گفت: احتمالا این نوشته باید یک نوع خط ابتکاری و تلفیقی از چند نوع خط باشد و بر همین اساس از آن تصویر برداشته شده است. وی که حدس می زد این یک برگه امتحانی بوده باشد تصریح کرد: با توجه به اینکه نام دانش آموز و ثلث اول در برگه درج شده احتمال می رود که این یک برگه امتحانی بوده باشد. در هر صورت نوشته های این برگه هر چه که باشد با توجه به قدمت آن و نوع خطوط آن ممکن است برای بسیاری جالب توجه باشد.

 منبع: سایت عصر بانک خبر